روز آخر ماه رمضان - مثلا - نفع كلّى به دست أو آيد « 1 » وخرج نكند تا روز عيد ، صادق است كه از خرج سال زياد آمده وخمس بر آن واجب است ؟ كدام يك از اين دو شق مراد است ؟ جواب : از روز عيد تا روز عيد ديگر هر چه منافع به هم رسد وخرج به حسب متعارف حال أو بيرون رود ، آنچه زيادة مىماند خمس آن را مىدهد وخرج سابق از نفع لاحق محسوب مىشود . سؤال ذفب [ 782 ] : قول شهيدين رحمهما اللّه يعتبر في وجوب الخمس في الأرباح إخراج مؤنته ومؤنة عياله الواجبي النفقة وغيرهم حتّى الضيف مقتصدا فيها - اي : متوسطا بحسب اللائق بحاله [ عادة ] - فإن أسرف حسب عليه ما زاد وإن قتر حسب له ما نقص « 2 » ، عمل به آن متعيّن است يا نه ؟ جواب : بلى . سؤال ذفج [ 783 ] : آنچه ميراث به شخصي مىرسد از ملك وغيره ، يا هبه شود به أو ؛ خمس در آن واجب است يا نه ؟ جواب : نه مطلقا على المشهور الأظهر ، وأبو الصلاح در آنها ودر هديه « 3 » نيز واجب مىداند « 4 » وآن ضعيف است . ودر حديث صحيح مشتمل بر چند حكم متروك هست كه : اگر ميراث از كسى باشد كه گمان نداشته باشد از غير پدر وپسر ، يا بخشش عمده باشد كه متوقع نباشد خمس آن را بايد داد ، وعمل به اين أحوط است « 5 » . وبر هر تقدير منافعى كه از آن حاصل شود از جملهء منافع مكتسبه

--> ( 1 ) ه‍ : افتد . ( 2 ) الروضة البهيّة : 2 / 76 . ( 3 ) ج : هبه . ( 4 ) كافى أبو الصلاح : 170 . ( 5 ) وسائل الشيعة : 9 / 501 و 502 حديث 12583 .